Bij het aanmaken van je eerste product op Amazon stuit je op een verplicht veld: de GTIN (het nummer achter een EAN- of UPC-barcode). Vul je hem niet in, dan kun je niet publiceren. Toch bestaat er een route om zonder die code te verkopen: de GTIN-vrijstelling (in het Engels GTIN exemption). In deze gids leggen we uit wat dat precies is, wie hem kan aanvragen, hoe je dat stap voor stap doet en vooral wanneer de vrijstelling loont en wanneer een code kopen sneller en zekerder is.
Kort samengevat
- De GTIN-vrijstelling is een toestemming van Amazon om een product zonder barcode te plaatsen: Amazon kent er een ASIN aan toe op basis van het merk en de gegevens, zonder EAN of UPC.
- Hij is niet voor iedereen: hij geldt alleen voor een eigen merk, generieke producten zonder merk, onderdelen en reserveonderdelen of packs die je zelf samenstelt. Verkoop je producten van andere merken door, dan eist Amazon de GTIN van de fabrikant.
- Voor een eigen merk is Amazon Brand Registry bijna altijd vereist, en dat vraagt op zijn beurt om een geregistreerd merk (een procedure van meerdere maanden en honderden euro's bij het merkenbureau).
- De doorlooptijd loopt van enkele uren tot meerdere dagen en de aanvraag kan worden afgewezen op de foto's (zichtbaar merk, lage kwaliteit) of op de categorie. Een EAN-13 kopen gaat meteen.
- De vrijstelling werkt alleen binnen Amazon: op bol.com, eBay, Shopify, AliExpress of Google Shopping blijven ze om een eigen barcode vragen.
- Heb je geen geregistreerd merk of wil je vandaag verkopen, dan is een officiële EAN-13 vanaf € 3,98 meestal sneller en goedkoper dan om de vrijstelling vechten.
Wat is de GTIN-vrijstelling op Amazon?
De GTIN-vrijstelling is een toestemming van Amazon om een product te plaatsen zonder een barcode in te vullen. In plaats van de GTIN kent Amazon intern een identificatie (ASIN) toe op basis van het merk en de productgegevens. Hij is bedoeld voor gevallen waarin een product terecht geen officiële barcode heeft en die ook niet kan hebben: ambachtelijke producten zonder geregistreerd merk, reserveonderdelen, packs of bepaalde artikelen van een eigen merk.
Het is belangrijk te begrijpen dat de vrijstelling geen universele sluiproute is: Amazon beoordeelt hem geval voor geval, kan foto's en documentatie opvragen en wijst hem af als het vindt dat het product wél een GTIN zou moeten hebben. Daarom blijkt de vrijstelling voor veel verkopers uiteindelijk trager dan een EAN kopen en dezelfde dag beginnen met verkopen.
Wie kan de GTIN-vrijstelling aanvragen?
Amazon staat de vrijstelling vooral toe in deze gevallen:
- Eigen merk zonder barcodes. Je maakt of verkoopt onder je eigen merk en hebt geen GTIN's voor je producten aangeschaft. Meestal moet je dan zijn ingeschreven in Amazon Brand Registry.
- Producten zonder merk (generiek). Artikelen die als "generiek" worden verkocht en geen fabrikant met een gekoppeld merk hebben.
- Onderdelen en reserveonderdelen. Onderdelen voor auto's, elektronica of machines die de fabrikant niet met een GTIN identificeert.
- Packs of bundels die jij samenstelt. Je combineert meerdere producten tot een nieuw geheel dat als zodanig in geen enkele database bestaat.
Past jouw situatie in geen van deze gevallen — bijvoorbeeld omdat je producten van andere merken doorverkoopt — dan eist Amazon normaal gesproken de GTIN van de fabrikant of een geldige code.
De toelaatbaarheid hangt ook van de categorie af. Amazon is soepeler bij categorieën als handwerk (Handmade), kleding, sieraden, auto-onderdelen of merkloze producten, en veel strenger bij "gated" of risicovolle categorieën (cosmetica, supplementen, consumentenelektronica, speelgoed), waar de vrijstelling vaak niet wordt verleend, ook al is het merk van jou. De eerste echte stap is daarom niet het klaarmaken van foto's, maar de toelaatbaarheid van jouw specifieke combinatie van categorie en merk controleren in Seller Central voordat je er tijd in steekt.
De GTIN-vrijstelling stap voor stap aanvragen
De aanvraag doe je vanuit Seller Central, en die verloopt grofweg zo:
- Ga naar Seller Central → Catalogus → Een GTIN-vrijstelling aanvragen (Apply for a GTIN exemption).
- Kies de categorie van het product en vul de naam van het merk in (of "Generic" als het geen merk heeft).
- Klik op Toelaatbaarheid controleren. Amazon geeft aan of die combinatie van categorie en merk in aanmerking komt voor de vrijstelling.
- Upload het gevraagde bewijs: normaal tussen de 2 en 9 afbeeldingen van het product en de verpakking vanuit verschillende hoeken, waarop het merk en de code zichtbaar zijn (of waarop juist te zien is dat ze ontbreken). Soms vragen ze een brief van de fabrikant.
- Verstuur de aanvraag en wacht op de beoordeling. Het antwoord laat meestal enkele uren tot meerdere dagen op zich wachten.
- Wordt hij toegekend, dan kun je de listing zonder GTIN aanmaken. Wordt hij afgewezen, dan moet je het bewijs verbeteren of een barcode gebruiken.
Waar de meeste aanvragen op stranden zijn de afbeeldingen. Amazon verwacht echte foto's van het product en de verpakking (geen renders of montages), scherp, goed belicht en, tenzij anders gevraagd, op een witte achtergrond. Bij een eigen merk moet het merk gedrukt of geëtiketteerd op het product of de verpakking te zien zijn; bij generieke producten moet duidelijk zijn dat er geen merk en geen barcode zichtbaar is. Upload aanzichten vanuit verschillende hoeken (voorkant, achterkant, zijkant, etiket) en, als Amazon erom vraagt, een brief van de fabrikant op briefpapier waarin staat dat het product geen GTIN heeft. Eén wazige foto of een logo van een ander dat net in beeld komt, is meestal genoeg voor een afwijzing.
Brand Registry en een geregistreerd merk: de voorwaarde die het meeste ophoudt
Voor producten van een eigen merk hangt de vrijstelling bijna altijd samen met Amazon Brand Registry, het programma dat je merk binnen de marketplace beschermt. En daar zit het knelpunt: om in Brand Registry te komen heb je in de meeste landen een geregistreerd merk nodig bij het betreffende merkenbureau (het BOIP voor een Benelux-merk, de EUIPO voor een merk van de Europese Unie, de USPTO in de Verenigde Staten).
Dat is geen simpele formaliteit. Een EU-merk registreren bij de EUIPO kost vanaf € 850 voor één klasse en duurt meestal 4 tot 6 maanden als niemand bezwaar maakt. Een Benelux-merk bij het BOIP begint bij € 244 voor één klasse, maar kost eveneens maanden. Zolang je merk alleen is "aangevraagd" en nog niet is verleend, laat Brand Registry je niet toe, en zonder Brand Registry komt de vrijstelling voor een eigen merk normaal gesproken niet verder. Voor een verkoper die deze week zijn eerste product wil lanceren, maakt die planning de route van de vrijstelling onhaalbaar.
Praktijkgevallen: wanneer het past en wanneer niet
Drie realistische situaties om het verschil te zien:
- Een maakster van sojakaarsen zonder geregistreerd merk. Ze verkoopt in de categorie Handmade, zonder logo. De vrijstelling als "Generic" wordt meestal snel verleend en bespaart haar de code: hier is de vrijstelling volkomen logisch.
- Een ondernemer met supplementen van een eigen merk. Hij heeft een logo, maar het merk is nog niet geregistreerd. Hij kan niet in Brand Registry, de categorie is streng en de vrijstelling wordt afgewezen. Voor hem loont het om een EAN te kopen en te publiceren terwijl de merkregistratie loopt.
- Een winkel die een pack van 3 verschillende mokken samenstelt. Die bundel bestaat in geen enkele database. Hij kan voor dat specifieke pack een vrijstelling aanvragen, maar omdat hij het ook via zijn Shopify wil verkopen, is het interessanter om er een eigen EAN-13 aan toe te kennen die op alle kanalen werkt.
Beperkingen en veelvoorkomende problemen met de vrijstelling
Op papier klinkt de vrijstelling goed, maar in de praktijk levert hij nogal wat kopzorgen op. Dit zijn de problemen die verkopers het vaakst melden:
- Afwijzingen op de foto's. Ziet Amazon een zichtbaar merk, of zijn de beelden niet scherp of niet op een witte achtergrond, dan wordt de aanvraag afgewezen.
- De eis van Brand Registry. Voor een eigen merk moet je het merk vaak geregistreerd hebben (een procedure die geld en maanden kost), wat het onhaalbaar maakt voor wie net begint.
- Hij dekt maar één kanaal. De vrijstelling geldt voor Amazon; wil je morgen op eBay, bol.com, AliExpress of Shopify verkopen, dan vragen die om een eigen barcode.
- Verloren tijd. Tussen foto's klaarmaken, toelaatbaarheid controleren en beoordelingen afwachten kan het dagen duren voordat je kunt beginnen met verkopen.
GTIN-vrijstelling of een EAN-code kopen: wat past bij jou?
Er is geen enkel juist antwoord, maar deze tabel helpt je snel beslissen:
| GTIN-vrijstelling | Een EAN kopen | |
|---|---|---|
| Kosten | Gratis (maar met voorwaarden) | Vanaf € 3,98 · eenmalig |
| Tijd tot publicatie | Uren tot dagen | Direct (minuten) |
| Brand Registry nodig | Vaak wel | Nee |
| Werkt buiten Amazon | Nee | Ja (bol.com, eBay, Shopify, Google…) |
| Kans op afwijzing | Ja (foto's, merk) | Nee |
Kort gezegd: heb je een geregistreerd merk en ga je alleen op Amazon verkopen, dan kan de vrijstelling je de kosten van de code besparen. Heb je nog geen geregistreerd merk, wil je vandaag publiceren of denk je ook op andere marketplaces te gaan verkopen, dan is een EAN-13 kopen meestal de snelste en goedkoopste optie: voor een paar euro, eenmalig betaald en zonder jaarlijkse kosten, ontloop je het hele vrijstellingstraject.
Laten we eerlijk rekenen. De vrijstelling is alleen "gratis" als je al aan de voorwaarden voldoet: moet je je merk registreren om hem te krijgen, dan hebben we het over honderden euro's en meerdere maanden, tegenover de € 3,98 en de minuten die een EAN-13 kost. Ook als je wél aan de voorwaarden voldoet, is de verborgen kostenpost tijd: foto's klaarmaken, de toelaatbaarheid per categorie controleren, beoordelingen afwachten en, bij afwijzing, de hele cyclus herhalen. Daarom kopen veel verkopers die de vrijstelling zouden kunnen aanvragen alsnog de code, omdat dat hun in werkuren goedkoper uitpakt. De vrijstelling blinkt uit in één specifiek scenario — een al geregistreerd merk, één soepele categorie, verkoop uitsluitend op Amazon; daarbuiten wint de EAN vrijwel altijd.
En er is nog een strategisch punt: een EAN-13 geeft je een unieke en permanente identificatie die met je meereist naar elke marketplace, zoekmachine of catalogus. De vrijstelling bindt je juist aan Amazon. Wil je groeien en op meerdere plekken verkopen, dan is de code een investering die je maar één keer hoeft te doen.
Ter herinnering: welke code vraagt Amazon?
Gebruik je de vrijstelling niet, dan accepteert Amazon als GTIN een EAN-13 (de standaard in Europa, 13 cijfers) of een UPC-A (12 cijfers, gebruikelijk in de VS). Het zijn allebei officiële codes die uit de GS1-database worden uitgegeven. Je kunt met onze gratis EAN-13-controle nagaan of een code geldig is voordat je hem uploadt. Wil je je verder verdiepen, dan hebben we een volledige gids over barcodes voor Amazon en een andere over producten uploaden naar Amazon met je EAN.
Veelgestelde vragen
Is de GTIN-vrijstelling gratis?
Ja, aanvragen kost niets. Maar hij vereist vaak een geregistreerd merk (Brand Registry), en dat kost wél geld en tijd, en de aanvraag kan worden afgewezen.
Kan ik op Amazon verkopen zonder barcode?
Ja, als Amazon je de GTIN-vrijstelling verleent voor die categorie en dat merk. Krijg je hem niet, dan heb je een geldige EAN of UPC nodig.
Hoe lang duurt het voordat Amazon de vrijstelling goedkeurt?
Dat verschilt per geval: van enkele uren tot meerdere dagen, en onderweg kan er om aanvullend bewijs worden gevraagd. Een EAN kopen gaat meteen.
Werkt de vrijstelling ook op andere platforms?
Nee. Hij geldt alleen voor Amazon. Voor bol.com, eBay, AliExpress, Shopify of Google Shopping heb je een eigen barcode nodig.
Heb ik een geregistreerd merk nodig om de vrijstelling aan te vragen?
Voor producten van een eigen merk vrijwel altijd wel: de vrijstelling vraagt meestal om deelname aan Amazon Brand Registry, en Brand Registry vraagt om een merk dat bij een merkenbureau is geregistreerd (BOIP, EUIPO, USPTO…). Voor generieke of merkloze producten hoeft dat niet, maar dan mag er op de foto's geen enkel logo te zien zijn.
Waarom wijst Amazon mijn vrijstellingsaanvraag af?
De meest voorkomende redenen zijn foto's van lage kwaliteit of met een zichtbaar merk dat niet van jou is, een categorie die geen vrijstelling toestaat, een ontbrekende brief van de fabrikant of een merk dat niet echt geregistreerd is. Verbeter dat bewijs en probeer het opnieuw, of gebruik een EAN zodat je niet van de beoordeling afhankelijk bent.
Geldt de vrijstelling voor alle categorieën van Amazon?
Nee. Amazon is soepel bij handwerk, kleding, onderdelen of generieke producten, maar weigert hem meestal in gevoelige of beperkte categorieën als cosmetica, supplementen, speelgoed of elektronica. Controleer de toelaatbaarheid van je categorie en merk voordat je iets voorbereidt.
Is het legaal om op Amazon een EAN te gebruiken die je bij een wederverkoper hebt gekocht?
Ja, zolang het een officiële EAN-13 is die uit de GS1-database is uitgegeven. Houd er rekening mee dat het voor Amazon Brand Registry of voor grote retailketens die eisen dat de code rechtstreeks bij GS1 op naam van je merk is gekocht, verstandig is dit vooraf te overleggen.
Begin vandaag met verkopen
Loopt de vrijstelling vast, of wil je gewoon nu publiceren, dan is je code kopen een kwestie van minuten. Bij EAN CODA verkopen we officiële EAN-13-codes met een eenmalige betaling, zonder jaarlijkse kosten en met directe levering per e-mail. Regel je EAN-code vanaf € 3,98 en zet je product vandaag nog op Amazon.